ՀՀ Սահմանադրության փոփոխությունները՝ ժողովրդի հիմնարար արժեքների դեմ հարված

ՀՀ Սահմանադրության նոր տարբերակը, որի տեքստը հասանելի է լինելով, պարունակում է փոփոխություններ, որոնք, ըստ իմ վերլուծության, հարվածի տակ են դնում հայ ժողովրդի հիմնարար արժեքները և խորհրդարանական համակարգի հիմքերը։

Ամենահայտնի և կարևոր փոփոխությունը Սահմանադրության նախաբանի վերանայումն է։ Գործող Սահմանադրությունը հիմնված էր 1990 թվականի Անկախության հռչակագրի վրա, որտեղ հստակ նշվում էր հայոց պետականության հիմնարար սկզբունքը, պատմական հայրենիքի վերականգնման նպատակը և Արցախի հիշատակումը։ Նոր տարբերակում Անկախության հռչակագրի նշումը ամբողջությամբ ջնջված է։ Այս փոփոխությունը, որը հաճախ անվանում են «Ալիևի պահանջ», ոչ միայն հեռացնում է պատմական հիմքը, այլև խոչընդոտում է ապագայում հայրենիքի ամբողջականության վերականգնման հնարավորությունը։

Սահմանադրության նոր տեքստը ներկայացվում է որպես «եվրոպական արժեքների» փաթեթավորում, սակայն փաստացի այն խորհրդանշում է հայկական ինքնության և ավանդույթների վերջնական դատարկում։

Այս փոփոխությունների շարքում են նաև՝

Ընտանիքի հիմնարար սկզբունքի վերջնական դատարկումը։ 35-րդ հոդվածի 2-րդ կետը, որը սահմանում էր ամուսնության հավասար իրավունքները, ջնջվել է։ Սա ենթադրում է, որ ընտանիք կարող է համարվել նաև նույնասեռ անձանց միությունը, ինչը հակասում է ավանդական հայկական ընտանեկան արժեքներին։
Ծնողների և երեխաների միջև պարտականությունների վերացումը։ 36-րդ հոդվածի 3-րդ կետը, որը պարտավորեցնում էր չափահաս աշխատունակ անձինք հոգ տանել իրենց անաշխատունակ ծնողների մասին, ամբողջությամբ հանվել է։ Սա խախտում է հայկական հասարակության մեջ ամրապնդված սերունդների միջև փոխօգնության սկզբունքը։
Սփյուռքահայերի իրավունքների սահմանափակումը։ 47-րդ հոդվածի 2-րդ, 3-րդ և 4-րդ կետերը, որոնք սահմանում էին հայկական ծագումով անձանց քաղաքացիություն ստանալու պարզեցված կարգը, ջնջվել են։ Սա խոչընդոտում է սփյուռքահայերի վերադարձը և ինտեգրումը հայրենիքում։
Խորհրդարանական վերահսկողության թուլացումը։ 113-րդ հոդվածը, որը թույլ էր տալիս ԱԺ պատգամավորներին հարցադրել կառավարության անդամներին, այդ թվում՝ վարչապետին, ջնջվել է։ Սա նշանակում է, որ խորհրդարանը կորցնում է իր հաշվետվողականության և հսկողական դերը, ինչը հանգեցնում է քաղաքական համակարգի միապետականացման։
Հանրաքվեի անցկացման պահանջի վերացումը միջազգային կազմակերպություններին անդամակցելու հարցում։ 205-րդ հոդվածի փոփոխությունը թույլ է տալիս կառավարությանը և Ազգային ժողովին որոշել երկրի անդամակցությունը միջազգային կազմակերպություններին առանց հանրաքվեի։ Սա հատկապես վտանգավոր է ԵԱՏՄ-ի անդամակցության դեպքում, քանի որ Հայաստանն արդեն միացել էր այդ կազմակերպությանը 2015 թվականին՝ նախկին Սահմանադրության համաձայն։

Այս փոփոխությունները, որոնք կատարվում են առանց հանրային բանավեճի և հանրաքվեի, ոչ միայն խախտում են ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքը, այլև հիմք են ստեղծում ապագայում երկրի ճակատագրի վրա վերահսկողություն ունենալու համար։